Futbolcularda Dominant Bacak ve Sportif Yaralanma İlişkisi

Elit Seviye Futbolcuların Dominant ve Dominant Olmayan Bacakları Arasındaki Kas Yaralanmaları.

Futbolda dominant bacak kuvvet farkları sportif yaralanmayı belirleyen en önemli unsur desek yanlış olmaz. Çünkü dengesiz bir oran antrenman yükünün bacaklar ve vücuda eşit dağılmasını engeller. Çok basit, tamamen hayali bir örnek verelim; 1000 birimlik bir yük planladınız eğer bacaklar arasında kuvvet farkı %20'den fazla ise bir bacak 1200 birimlik yüke maruz kalacaktır. Sadece kuvvet değil dayanıklılık olarak da bu şekilde değerlendirme yapılabilir.

Dominant bacak kuvveti futbolcularda şut gücünün artırılmasında, ani dönüşlerde ve sportif yaralanmayı önlemede, hatta öngörmede belirleyicidir. Ancak futbolun karmaşıklığı içinde tek belirleyici unsur değildir; buna karşılık testleme ve ölçme değerlendirmede gayet pratiktir. İki bacak arasındaki kuvvet farkının sakatlık riskiyle ilişkisini kuvvet farklarını kapamak yazısında ele aldım. Yapılan bir çalışmada, dominant ve dominant olmayan bacak arasındaki kuvvet farkı ve buna bağlı sportif yaralanma oranları incelendi. Çalışma 2007 ve 2013 yılları arasında İsviçre 1. Lig takımlarında oynayan 54 futbolcu üzerinde yapıldı. Hamstring, quadriceps ve kalça addüktörleri üzerindeki yaralanmalar ultrasonografi ile belirlendi; yaralanmanın boyutu ve tipi yine bu yolla kayıt edildi. Araştırmanın sonunda 54 sporcuda toplam 105 kas yaralanması tespit edildi. Bu yaralanmaların %53'ü dominant bacak hamstring yaralanmasıydı; dominant olmayan bacaktaki oran ise %47 olarak görüldü. Anlamlı fark sadece hamstring kası için tespit edildi, diğer alt ekstremite kas gruplarında anlamlı bir fark görülmedi.

Bu ne demek ?

Yapısal olarak hamstring yaralanmalarında dominant bacak hamstring yaralanmaları daha yüksek görülmesi sezon içi bireysel antrenmanların öneminin arttığını gösteriyor. Sportif yaralanma sonrası sahaya dönüş safhasında bu durumun göz önüne alınması ve iki bacak arasındaki farkın minimize edilmesi zaten planlanan bir durum. Sezon içi ekstra dominant – dominant olmayan bacak arası kuvvet dengesini koruyan programlar bu durumu engelleyebilir.

Fatih Özkan

KAYNAK: Svensson K.,Muscle injuries of the dominant or non-dominant leg in male football players at elite level, Knee Surg Sports Traumatol Arthrosc. 2016